Je website ziet er goed uit. Je documenten zijn netjes opgemaakt. Alles keurig in de huisstijl. Maar kan écht iedereen ermee uit de voeten? Denk aan mensen die slechtziend zijn, geen muis kunnen gebruiken, moeite hebben met lezen of afhankelijk zijn van voorleessoftware. Voor steeds meer organisaties is digitale toegankelijkheid een belangrijk onderwerp, omdat het wettelijk verplicht kan zijn én omdat je wil dat jouw communicatie voor iedereen bruikbaar is.
Wij leggen je uit wat digitale toegankelijkheid precies betekent en geven zeven tips waarmee je als organisatie vandaag al aan de slag kunt.
Wat is digitale toegankelijkheid?
Digitale toegankelijkheid betekent dat websites, apps en digitale documenten zo zijn ingericht dat zoveel mogelijk mensen ze kunnen gebruiken. Dat gaat verder dan een goed leesbaar lettertype of voldoende contrast. Het gaat bijvoorbeeld ook over:
- Een website die goed werkt met een toetsenbord;
- Afbeeldingen met duidelijke alternatieve teksten;
- Video’s met ondertiteling;
- Formulieren die begrijpelijk zijn opgebouwd;
- Koppen die logisch zijn gestructureerd;
- Documenten die ook door voorleessoftware gelezen kunnen worden;
- Knoppen en links die duidelijk maken wat er gebeurt.
Kort gezegd: digitale toegankelijkheid zorgt ervoor dat niemand onnodig wordt buitengesloten. Mensen met een permanente beperking, maar ook iemand met een gebroken arm, fel zonlicht op het scherm, een trage internetverbinding of weinig digitale ervaring profiteert van een toegankelijke website. Toegankelijkheid klinkt misschien groot, maar begint vaak met praktische keuzes.
Waarom is digitale toegankelijkheid belangrijk?
Inmiddels zijn er zelfs wetten en regels waar organisaties zich aan moeten houden. Dat geeft aan dat digitale toegankelijkheid steeds meer de norm wordt. Voor overheden is digitale toegankelijkheid al langer verplicht voor websites én documenten. Sinds 2025 gelden er ook toegankelijkheidseisen voor bepaalde commerciële producten en diensten, zoals webshops en apps. Daardoor wordt het onderwerp voor steeds meer organisaties urgent.
Richtlijnen en toegankelijkheidsverklaringen geven organisaties houvast. Maar toegankelijkheid begint eigenlijk met een simpele vraag: Kan iedereen die wij willen bereiken deze informatie gebruiken? Die vraag dwingt je om anders naar je website, app of document te kijken. Niet vanuit wat jij wilt vertellen, maar vanuit wat de gebruiker nodig heeft. Kan iemand zonder muis door de pagina navigeren? En is een pdf nog steeds bruikbaar als iemand die laat voorlezen? Door die vragen te stellen, maak je digitale communicatie toegankelijker én beter. Niet alleen voor mensen met een beperking, maar voor iedereen.
7 praktische tips voor digitale toegankelijkheid
In de praktijk zien we dat toegankelijkheid vaak niet misgaat op één groot punt, maar op tientallen kleine keuzes in tekst, design, techniek en documenten. Het goede nieuws: je hoeft niet alles in één keer perfect te doen. Met deze zeven aandachtspunten kun je vandaag al toegankelijker communiceren.
Tip 1: Zorg voor duidelijke structuur
Een goede webpagina of document begint met een logische opbouw. Maak het daarbij niet onnodig ingewikkeld. Dat geldt voor je tekst, maar ook voor tabellen, grafieken en infographics. Als iets visueel al lastig te begrijpen is, dan is het vaak nog moeilijker voor gebruikers van een screenreader. Die leest standaard van boven naar beneden en van links naar rechts, waardoor complexe visuele elementen niet altijd logisch overkomen.
Ook erg belangrijk: gebruik één duidelijke H1 of documenttitel, verdeel je tekst met tussenkoppen en zorg dat de volgorde klopt. Dat geldt niet alleen visueel, maar ook technisch. Voor gebruikers van voorleessoftware zijn koppen namelijk een manier om snel door een pagina of document te navigeren. Als koppen alleen ‘groot en vet’ zijn gemaakt, maar technisch niet als kop zijn ingesteld, mist die structuur.
Tip 2: Schrijf helder en begrijpelijk
Toegankelijkheid gaat niet alleen over techniek. Ook een goede websitetekst speelt een grote rol. Zo is het belangrijk om korte zinnen, duidelijke woorden en actieve formuleringen te gebruiken. Vermijd onnodig jargon in je teksten en leg moeilijke begrippen uit. Want je lezer wil niet puzzelen, die wil verder. Zorg er daarom voor dat de belangrijkste informatie snel vindbaar is.
Voor overheidscommunicatie is dit extra belangrijk. Inwoners zoeken vaak praktische informatie: wat moet ik doen, wanneer moet ik dat doen en waar kan ik terecht?
Tip 3: Maak links en knoppen duidelijk
“Klik hier” in een button lijkt handig, maar zegt eigenlijk niets. Zeker niet als iemand met een screenreader van link naar link navigeert. Want waar leidt die button naartoe? Dat geldt voor websites en apps, maar ook voor links in pdf’s, Word-documenten en andere digitale bestanden.
Gebruik daarom liever concrete linkteksten zodat iedere gebruiker weet wat er gebeurt na een klik, zoals:
- Download de toegankelijkheidsverklaring
- Bekijk de openingstijden
- Vraag direct een vergunning aan
- Neem contact op met onze adviseurs
Tip 4: Gebruik voldoende contrast
Het design van een site of document is erg belangrijk. Tekst moet goed leesbaar zijn. Ook voor mensen die slechtziend zijn, kleurenblind zijn of hun scherm in fel daglicht gebruiken. Let daarom op voldoende contrast tussen tekst en achtergrond.
Lichtgrijze tekst op een witte achtergrond ziet er misschien mooi uit voor het ontwerp, maar is minder handig voor je gebruiker. Ook knoppen, iconen, foutmeldingen, tabellen en grafische elementen in documenten moeten voldoende contrast hebben.
Tip 5: Voeg alternatieve teksten toe aan afbeeldingen
Afbeeldingen die inhoudelijke informatie overbrengen, hebben een goede alt-tekst nodig. Denk aan infographics, schema’s, iconen met betekenis of afbeeldingen die iets uitleggen. Beschrijf dan kort en concreet wat belangrijk is aan het beeld. Dat geldt voor afbeeldingen op je website, maar ook voor beelden in pdf’s, presentaties en Word-documenten.
Niet iedere afbeelding heeft echter uitleg nodig. Een puur decoratief beeld mag vaak genegeerd worden door voorleessoftware en hoeft dus geen halve roman als alt-tekst te krijgen.
Tip 6: Test automatisch én handmatig
Er bestaan handige tools die toegankelijkheidsproblemen kunnen opsporen. Denk aan contrastchecks, browserextensies en automatische audits. Die kunnen veel zien, maar niet alles begrijpen.
Een tool kan bijvoorbeeld zien dat er een alt-tekst bij een afbeelding staat. Maar of iemand ook echt iets aan die tekst heeft, blijft mensenwerk. Combineer automatische controles daarom altijd met handmatige checks.
Test bijvoorbeeld of je door de website kunt navigeren met alleen je toetsenbord. Controleer of formulieren begrijpelijke foutmeldingen geven. En controleer bij documenten of de leesvolgorde klopt, koppen goed zijn ingesteld en tabellen logisch zijn opgebouwd.
Tip 7: Maak toegankelijkheid een vast onderdeel van je werkwijze
Een veelgemaakte fout is digitale toegankelijkheid zien als iets wat je één keer oplost. Bijvoorbeeld tijdens de bouw van een nieuwe website of het opleveren van een belangrijk document. Even afvinken en door? Helaas werkt het niet zo.
Toegankelijkheid vraagt om blijvende aandacht. Iedere nieuwe pagina, campagne, pdf, afbeelding, video of presentatie kan opnieuw toegankelijkheidsproblemen veroorzaken. Daarom is het belangrijk om toegankelijkheid onderdeel te maken van je vaste werkwijze. Anders wordt toegankelijkheid al snel iets wat je achteraf moet repareren. En achteraf repareren is bijna altijd duurder, lastiger en minder leuk. Door toegankelijkheid vanaf het begin mee te nemen, maak je digitale communicatie bruikbaar en begrijpelijk voor iedereen.
Hulp nodig met digitale toegankelijkheid?
Wil je weten hoe toegankelijk jouw website, app of digitale documenten op dit moment zijn? Of wil je digitale toegankelijkheid structureel meenemen in je communicatie, content of websitetrajecten? Dan denken we graag met je mee. We kijken praktisch naar wat er al goed gaat, waar de grootste verbeterkansen zitten en wat een logische eerste stap is. Daarbij combineren we strategie, content, design en techniek. Zo helpen we je om digitale communicatie begrijpelijker, bruikbaarder en toegankelijker te maken voor iedereen.
Bespreek je toegankelijkheidsvraag met Peter-Jan
Met Peter-Jan heb je iemand aan je zijde die weet waar digitale toegankelijkheid in de praktijk vaak vastloopt. Hij helpt je ontdekken waar jouw website, app of document kan verbeteren en zet samen met jou de eerste stappen richting een toegankelijkere digitale omgeving. Zo maak je digitale toegankelijkheid stap voor stap vanzelfsprekend voor jouw organisatie.
